Joanna Tokarska-Bakir Legendy o krwi. Antropologia przesądu W.A.B., październik 2008, wydanie I seria z wagą ISBN 978-83-7414-022-5

 

Najnowsza książka wybitnej badaczki Joanny Tokarskiej-Bakir dotyczy etnografii antysemityzmu i antyjudaizmu. Autorka kontynuuje rozważania, które zostały rozpoczęte w Obrazie osobliwym. Hermeneutycznej lekturze źródeł etnograficznych: wielkich opowieściach. Wnikliwie śledzi losy przesądu popularnego w Europie, a żywego do dziś między innymi w Sandomierzu, owych „legend o krwi” (tzw. blood libels), które przypisywały Żydom tzw. mordy rytualne i profanacje eucharystii.
Siła książki tkwi w ponownym odczytaniu starych tekstów przy użyciu nowych metod badawczych. Swoje wnioski autorka opiera na analizie m.in.: rękopiśmiennych średniowiecznych tekstów łacińskich rozpowszechniających wiarę w blood libel, poczynając od Historiae memorabiles Rudolfa von Schlettstadta, a także literatury antysemickiej. Materiałem do rozważań stały się również wywiady etnograficzne z mieszkańcami terenów, gdzie pamięć o blood libel jest wciąż żywa. Rozprawa Tokarskiej-Bakir ma charakter interdyscyplinarny – autorka, wykorzystując ustalenia historyków, socjologów i psychologów społecznych, interpretuje przebadane już źródła historyczne z perspektywy antropologicznej, uwzględnia przy tym zagadnienia folklorystyczne, dokonuje analizy z punktu widzenia antropologii filozoficznej, teologii, religioznawstwa oraz psychoanalizy.

 

Joanna Tokarska-Bakir (ur. 1958) – antropolożka kultury, etnolog, profesor w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka m.in.: Wyzwolenie przez zmysły. Tybetańskie koncepcje soteriologiczne (1997), Obraz osobliwy. Hermeneutyczna lektura źródeł etnograficznych, t. I: Wielkie opowieści (2000), Rzeczy mgliste. Eseje i studia (2004). W 2007 roku wyróżniona nagrodą Jana Karskiego i Poli Nireńskiej.