Zbigniew Herbert pod koniec życia postrzegany był przez czytelników i krytyków literackich jako postać dziwnie niespójna. Powszechnie szanowany jako poeta, budził jednocześnie wielkie kontrowersje jako publicysta, a w licznych opracowaniach na temat jego późnej twórczości teksty publicystyczne są wręcz wstydliwie pomijane. Książka Dagmary Zawistowskiej-Toczek Stary Poeta. Ars moriendi w późnej twórczości Zbigniewa Herberta zrywa z takim traktowaniem życia i dzieła pisarza – choć owo „pęknięcie” jest w niej także zauważalne, to jednak staje się punktem wyjścia dla pasjonujących rozważań nad twórczością rozumianą jako całość. Autorka nie ogranicza się bowiem do poezji, dając w pierwszej części książki wnikliwy opis działalności publicystycznej Herberta w początkach lat 90. Analiza tych tekstów jest staranną i obiektywną rekonstrukcją tematów podejmowanych przez publicystę i reakcji jego antagonistów, a przede wszystkim ukazuje kłopoty, jakie miewał Pan Cogito z młodą demokracją. Kolejne dwie części poświęcone są poezji senilnej Herberta. Autorka bada, jak poeta budował w swej późnej twórczości indywidualny model przeżywania starości oraz antycypowanej śmierci, przeobrażając najbardziej intymne doznania w publiczny fenomen życia duchowego. Dostrzega w tym współczesną formę ars moriendi, kształtowaną w odniesieniu do wzorców umierania właściwych współczesnej kulturze oraz tradycyjnych wyobrażeń śmierci i postaw wobec niej. W dogłębnych interpretacjach wierszy z ostatnich tomów poety badaczka ukazuje, jak Herbert łączył dwa obszary: sztuki i życia, autobiografii i egzystencji, pamięci historycznej i pamięci intymnej, tworząc w słowie przejmujący rytuał pożegnania i odejścia.  

Autorka zarysu problematyki książki: Dagmara Zawistowska-Toczek